Bilgi için: Müyesser Altındağ
© Copyright 2009 Cem-Fa Optik
Kişiye Özel Tek Odaklı Camlar
Kişiye özel progresif gözlük camlarından sonra, üretici firmalar aldıkları sonuçlar doğrultusunda dikkatlerini ve üretimlerini kişiye özel camlarda tek odaklı ürünlere çevirdiler.
Çok uzak değil, daha 40 yıl önce, hastanın reçetesine göre uygulanan gözlük camları, her bombenin, her çapın elverdiği verteks mesafesine ve prizma kalınlık farkları dikkate alınarak daha önce hazırlanmış yüzey işleme tablolarına göre dizayn edilir ve üretimde sonuca varılırdı.
1970’lerde gelen yeni bilgisayar teknolojisi, verteks değeri ve doğru kalınlık ilişkisini, kişiye özel camların dizaynında doğru hesaplamayı, prizma belirlemeyi oldukça kolaylaştırdı. Bilgisayarlarda gittikçe hızlanan bilgi işlem süreçlerinin gelişimi ile bilgisayar programları kesilmiş cam şeklini kendi belleğine olan bilgilerle karşılaştırıp kişiye özel dizaynı ve en ince, en hafif camı hızla hesaplayabiliyorlar. 20’inci yüzyılın sonunda çerçeve tarayıcıların kullanılması ile tam cam modelini doğru olarak tarayabiliyorsunuz ve bunu bilgisayara aktarabiliyorsunuz. Sonuçta uzaktan erişim ile özel hazırlanmış mükemmel bir gözlük camı elde edebiliyorsunuz.
Günümüzde bilgisayarların ve programların yükselen gücü, gözlük camı dizaynında siparişten Freeform üretim metotlarına kadar yeni bir çığır açıyor.
FreeForm teknolojisi sayesinde kişinin özel ölçüleri de hesaba katıldığı kişisel camları üretmek artık mümkün.
Kişiselleştirme yolu ile neler sağlanabilir?
Tek odaklı gözlük camlarını değişik yol ile kişiselleştirebiliriz. Bunlardan biri, camın dizaynı istenilen görme mesafesine ve refraktif indekse göre optimize (en mükemmel kaliteye) edilebilir.
Uzak görmeye göre ayarlanan gözlük camları, uzak görme için aberasyon astigmatizm hatalarından, oblig hatalardan yoksun olabilir veya reçeteyi belirleyen kişinin istekleri doğrultusunda teğetsel hatalardan arındırılarak üretilebilir.
Bu kriterlerden herhangi biri yakın gözlük camlarında doğru oranda camın bombesinin azalmasını mümkün kılar veya devamlı kullanımda cam dizaynını hem uzağa hem yakına göre en iyi şekilde dengeler. Camlar arasındaki kalite farkı, 1. grafikte görülebilir. Bu grafik +5,00 dpt değerinde olan bir gözlük camının ön yüzeyinden 33 cm mesafede uzakta ve yakında kullanımını göstermektedir. İkinci olarak dengeleme gözlük camının göz önündeki duruşuna göre sağlana bilinir. Örneğin yakın görme için tespit edilen odak kaydırma değeri, mono olarak alınan uzak odak ölçüsüne, verteks ve çalışma mesafesine göredir. Bunu grafik 2 de görebiliriz. İkinci grafik bize sağ gözde istenilen konverjansı aynı zamanda verteks mesafesi ve çalışma mesafesini, (bu da 2. grafikte görülebilir) gösteriyor. Grafik 2a’da, verteks mesafesi 12 mm olan ve 40 cm den okuyan kişinin durumu sergilenmektedir. Şekil 2a’da ise verteks mesafesi 15 mm ve okuma mesafesi 35 cm olan durumu görüyoruz.
Gözler orta hat çizgisinde bir görme noktasına doğru kaydırıldığı zaman gerekli olan yatay desentrasyon (odakların içe doğru kaydırılması), x , basit benzer üçgenler ile yakın optik merkezi buluna bilinir.
Grafik 1
+5,00 D camda uzak ve yakın görme grafikleri
a) Uzak odaklama noktasına göre dizayn edilmiş 5 dpt camın diyagramı. Camın ön yüzey bombesi +10,50 D, tc = 4,5 mm, CRD = 27mm, indeks = 1,498
b) 33 cm de yakın görme için kullanılan +5,00 dpt cam grafik 1 a ya göre gösterilmektedir. Camın artık, bu uzak görmede odak noktasında olmadığını dikkate alınız.
c) 33 cm de yakın görmede +5,00 dpt de odağı gösterir. Camın ön yüzey bombesi +8,50 D, tc = 4,50 mm, CRD = 27 mm, indeks= 1,498
d) Uzak görmede kullanılan +5,00 D grafik 1c'ye göre gösterilmektedir. Camın artık, bu uzak görmede odak noktasında olmadığını dikkate alınız.
Grafik 2
Monoküler odaklama mesafesine göre, yakında desantrasyon, verteks mesafesi ve çalışma mesafesi.
Grafiklerde monoküler odaklama mesafesi 35mm ve gözün odaklama rotasyonu ise korneanın en uç noktasından arkaya 15 mm'ye göre hesaplanmıştır .
a) Verteks mesafesi = 12 mm, gerekli inset = 2,2 mm
b) Verteks mesafesi = 15 mm, gerekli inset = 2,8 mm
Bir örnek vermek gerekirse, Freeform teknolojisinde öncü bir firma olan Carl Zeiss Vision firmasının Clarlet Individual ürününde de bu üretim metodu kullanılmaktadır.
Gözlük Kullanıcısı için avantajlar:
- Tüm bakma yönlerinde kusursuz görme
- Camların kenarlarına kadar yüksek numaralarda dahi net görme
- Yüksek astigmat değerlerinde ve prizmatik camlarda dahi en üstün kullanım rahatlığı ve hızlı adaptasyon
- Olağanüstü net ve belirgin renk algılanması
- Doğal kontrast sağlayan, yormayan bir görme
Sol: Clarlet Individual, sağ: asiferik standart cam
Örnekte astigmatik yan etkiler kullanıcıyı nasıl engellediğini gösteriyor. Kişiye özel gözlük camı dizaynı sayesinde her kullanıcıya gözlük numarasına ve özel ölçüm değerlerine göre üretilmesini sağlar.
Örnek:
Sph +2,00 cyl 2,50 A 45°, Arka Verteks Mesafesi 14mm;
Pantoskopik Açı 5°, Çerçeve Bombesi 8°
Kaynak: European Lenses and Technology Mayıs/Haziran 2008 dergisi
Carl Zeiss Vision