MAKALELERİMİZ

Gözlük Camı Teknolojisi  -  6.Bölüm
Gözlük Camlarında UV- Koruması

Işık Kaynağımız Güneştir. Güneşten gelen ışınları dalga boyuna göre, farklı kategorilere ayrılır.

Işık cinsi                          Dalga Boyu (nm)
Kızılötesi ışını                 780 - 10.000
Görünen Işık                   380-780
UV-A                                 315-380
UV-B                                 280-315
UV-C                                100 -280

Kızılötesi ve ültraviyole ışınlar gözle görünmez, fakat etkisi hissedilir. Ültraviyole ışınlar cildin bronzlaşmasını sağlar, bakterileri öldürür ve vücutta Vitamin D oluşmasında yardımcı olur.
Bundan dolayı az miktarda UV- ışınları bizler için gerekli, çok miktardaki ise zararlıdır.

UV- Işınlarından kaynaklanan göz hasarları

Yukarıdaki tabelada görüldüğü gibi, UV-C ışınları normal şartlar altında ozon tabakasında filtre olur.
Ozon tabakasının incelmesiyle ve bozulmasıyla birlikte yeryüzüne ulaşan UV ışınları artmaktadır ve bu cilt kanseri tehlikesinin yanında kornea ve göz merceğinde de ciddi hasarlar oluşturabilir.

Gözde oluşabilecek hasarlar için genel bilgiler.
1. Elektromanyetik ışınlar absorbe edildikleri , yani emildikleri ortamda etkisini gösterir
2. Oluşan hasarlar ışınların etki süresi ve yoğunluğuna bağlıdır, örneğin:

- Dışarıda güneş koruması olmadan uzun zaman kalmak
- Yüksek dağlık bölgelerde bulunmak
- Deniz kenarında bulunmak

Uzun dalga boyuna sahip UV-A ışınları ve kısmen UV-B (300-380nm)
ışınlarının büyük bir kısmı göz merceğinden absorbe ediliyor, yani emiliyor. Ömür boyu yoğun ışık etkisi altında kalmak göz merceğinin şeffaflığını kayıp etmesine sebep olur ve erken yaşlarda katarakta yol açar.

UV-C ışınları (Elektro kaynakta oluşur) ve geriye kalan UV-B ışınları (100-300 nm) komple dış cilt tabakaları tarafından, kornea ve konjonktiva* tarafından emilir. Bu ışınlara yüksek dozda maruz kalmak çok rahatsız eden acı veren kornea ve konjonktiva iltihaplarına yol açar.

*göz yuvarlağının ön yüzünde ve kapakların iç kısmında bulunan, göz kapağı, kirpikler, göz yaşı ile birlikte dış etkenlere karşı gözü koruyan tabaka.


- Her yıl 16 milyon insan katarakt nedeniyle görme kabiliyetini kaybetmektedir.
- 3 milyon insanın UV ışınlarına maruz kalarak katarakt olup, görme kabiliyetini kaybettiği bildirilmiştir
- Ozon tabakasında her %1 azalmada, UV'nin sebep olduğu katarakt vakalarında % 0.5 artış olmaktadır.
- 40 yaş üzerindeki her 6 kişiden biri katarakt olmakta, her yıl 400 000 yeni vaka oluşmaktadır.

1%
10%
20%
80%
Güneşli havada UV yansıma oranı
Karda oluşan yansımalar UV oranını arttırır

Bulutlu havada UV-yansıma oranı
Güneş doğduğunda UV-yansıma oranı
Sisli ve az güneşli havada UV yansıma oranı
- Güneş ışınlarına sürekli maruz kalmak korneaya merceğe ve retinaya zarar verebilir

- Güneş altında vakit geçiren herkes risk altındadır

- İş veya spor nedeniyle güneş altında kalan herkes daha yüksek risk altındadır

UV Yansıma oranı bulunduğumuz çevre ile orantılıdır

Gözlük camlarının cinsi gözlerimizi koruyabilir !

Cam - Mineral gözlük camları

Tüm mineral camlar, renksiz şekilleri ile dahi UV-C ışınlarını tamamıyla absorbe eder. Bunun dışında yüksek indisli (n'= 1.6) ve kaliteli bir gözlük camı ışığın tüm UV-B ve UV-A ışınlarını emer. Bunun için bu tip gözlük camları ile herhangi bir göz hasarı riski yoktur. Bu ürünlerin özellikleri ekstra filtre kaplamalar ile daha da iyileştirilebilir.

Güneş etkisi ve UV etkisi ile renklenen fotokromik özelliğe sahip gözlük camları da çok iyi bir UV koruması sağlar.

Plastik - Organik Camlar
Organik CR 39 camları, renksiz şekilleri ile UV-ışınlarını 350 nm ye kadar tamamıyla emer. Eğer bu camlara özel filtreler kaplanırsa, 400 nm'ye kadar tüm kısa dalgalı ışınlarının emilmesi sağlanır. Organik Polikarbonat ( n' = 1,585 ) camlar UV ışınlarını tamamıyla absorbe eder.

Farklı Cam Cinsleri ve  UV - Geçirgenlikleri
Işık
Geçirgenliği
Fotokromik Gözlük Camları
Fotokromik Gözlük Camları UV-Işınlarının etkisi ile koyulaşır. Bu ışınların etkisi olmadığında camların rengi kısa bir sürede tekrar açılır.


Mineral Camlarda Fotokromik Etki
Bu reaksiyonu elde edebilmek için 0,5 - 1 % gümüş halogenide (Silberhalogenide) eritilmiş cama eklenir. Camın ısı işleminden sonra gümüş halogen kristalleri ve böylece fotrokromik etki oluşur. Rengin koyuluk oranı ve reaksiyon hızı bu ısı işleminin süresi ile ilintilidir.


Koyulaşma çok kısa bir sürede gerçekleşirken, cam renginin açılması daha uzun sürüyor.

Fotokromik Camların Transmisyon ( ışık geçirgenliği ) oranı:

Işık etkisi altında : % 75
Işıksız etkisi : % 15

Mineral camların kalınlığı renk orantısını etkiler, böylece kalın kısımları daha koyu, ince kısımları ise daha açık renkte olur. Bunu engellemek için, camın üzerinde fotokromik etkisi olan bir kap yerleştirilir. Bu özel işlemden geçen camın adı: Überfangglas'dır.

Resim: Transitions
Fotokromik işlem üç önemli kriterlere bağlantılıdır:

- Işık kaynağının cinsi : farklı fotokromik cam cinslerinin UV-ışınına veya suni ışığa karşı etkisi farklıdır
- Işık etkisinin süresi ve yoğunluğu
- Camın ısısı : Cam ne kadar soğuk ise, o kadar koyu olur
- Camın yaşı : Cam ne kadar eski ise, koyulaşma ve açılma hızı o kadar yavaşlaşır.

Ana
cam
Fotokromik
Kap
İnce
birleştirme
tabakası

Organik Camlarda Fotokromik Ekti
Mineral Camlardan bilinen Gümüş Halojen ( Silberhalogenide) katkısı organik camlarda kullanılamaz. Bu işlem için özel kimyasal birleşimler bulundu. Bu özel moleküller 280 - 420 nm arasında açılarak, cama koyu rengi veriyor.

UV ışığı

UV-Etkisi olmayan
"kapalı" moleküller
UV-etkisi altında
"açık" moleküller
Fotokromik Tabakasının Prosedürü

Resim: Transitions
Fotokromik moleküller aşağıdaki kriterlere göre seçilir:
- Renk
- Rreaksiyon zamanı
- Transmisyon özellikleri
- Isıya verdikleri reaksiyon
- Yıpranma
- Uyumluluk


Kaynak: Carl Zeiss Gözlük Camları www.zeiss.de/kompendium
                Bohn Heiner, Gözlükçüler için Teknoloji; DOZ-Optik Dergisi, Transitions®

Bilgi için: Müyesser Altındağ         
m.altindag@cem-fa.com.tr
© Copyright 2009 Cem-Fa Optik
80  patent &
-1500 den fazla fotokromik boya

Eşsiz üretim süreci
- Imbibition's
- Trans-bonding