Bilgi için: Müyesser Altındağ
© Copyright 2009 Cem-Fa Optik
Gözlük Camı Teknolojisi - 2.Bölüm
Bir gözlük camının optik kalitesini belirleyen en önemli etkenler:
1. Işık kırılması (İndis)
2. Dispersiyon (ışığı renklerine göre ayırma)
3. Reflexion (Yansıma) , Absorpsiyon (Emilme), Transmisyon (ışık geçirgenliği)
Farklı indislere sahip maddelerin yüzeyine ışık vurduğunda her zaman ışık refleksiyonu, yani ışık yansıması meydana gelir.
Absorpsiyon ışığın gözlük camından geçişindeki zayıflamasıdır. Bir gözlük camı ne kadar koyu ise, absorpsiyon derecesi (ışığın emilmesi) o kadar yüksektir.
Genel kural: Kırılma indisi yükseldikçe yansımalar artar!
Cam üretimi için kullanılan doğal hammaddeler
Cam eritme esnasında eritilmiş cam birleşimi
Optik Mineral Camların birleşimi
Cam birleşimini oluşturan en önemli maddeler
- B2O3 Bor Trioksit
- SiO2 Silisyum Oksit yaklaşık %70
Mineral camın en önemli içeriyi Silisyum Oksit'tir bu da kuvars kumu (Quarzsand) şeklindedir.
Mineral Gözlük Camı üretimi
Yarı bitmiş mamulün üretimi
Eritilmiş camın otomatik olarak pres makinesine girmesi. Üstten gelen demir bir damga ile sıvı camın kalıplarda eşit bir dağılım sağlanılabiliyor. Sonuç: Yarı bitmiş mineral gözlük camı. (Pressling)
Mineral gözlük camlar için kullanılan yarı bitmiş mamul, eritilmiş sıvı camdan pres şeklinde kazanılıyor. Otomatik dozaj robotu sayesinde tam otomatik bir prosedür ile konkav ve konveks camlar üretiliyor.
Camların bombesi ve merkez kalınlığı değişkendir, böylece siparişe göre farklı üretilebilir. Bu işlemden sonra camın ön yüzeyi işleniyor. Elmas bir yontma aleti ile istenilen yüzey şekli cama işleniyor. Daha hassas bir alet ile tekrar yüzeyin üzeri işleniyor. Şu ana yapılan işlemlerden sonra cam yüzeyi mat dır. En son yapılan polisaj işleminden sonra cam şeffaflığını kazanıyor, ve böylece optik bir cam özelliğini taşıyor. Üretilen yarı bitmiş mamuller bu işlemden sonra, stok cam veya RX-Cam üretimi için kullanılıyor.
Yarı bitmiş mamulün özelliği, camın tek bir yüzeyinin, çoğunlukla ön yüzeyinin, tamamen bitmiş vaziyette olmasıdır. Bu yüzey yontulmuş ve polisajlıdır ve böylelikle optik etkisi olan bir yüzeydir.
RX-Cam üretimi
Stok camlar herhangi bir reçete değeri olmaksızın üretilmekteyken, Rx-Camların arka yüzeyi sipariş verildikten sonra işlenir. Arka yüzey, aynı ön yüzeyde olduğu gibi, kaba yontma, hassas yontma ve polisaj işlemi ile gerçekleşir.
Siferik camların yüzey işlemi
Camın sferik etkisini , yarı bitmiş mamuller yarıküre şeklinde olan bir çanağın içinde döndürerek elde ediliyor. Her farklı diyoptri için, farklı bombelere sahip çanaklar kullanılıyor. Bu işlem CNC- makineler ile gerçekleştiriliyor.
Astigmat camların yüzey işlemi
Günümüzde camın dışına işlenen camlar çok nadir üretiliyor. Çoğunlukla astigmat camların astigmat yüzeyi iç kısmına işleniyor. Modern CNC Teknolojisi sayesinde astigmat camların da siferik camların üretildiği aynı makinalarda üretilmesini sağlıyor. Bu işlem makinenin değişken bir freze ayarının olmasından gerçekleşebiliyor.
Mineral Bifokal Camların üretimi
Bifokal camları farklı yakın okuma segmanları ile üretilebiliyor.
Yakın okuma segmanını üretebilmek için aşağıdaki yöntemler kullanılabilir:
1. Konkav bir içyüzey kısmen yontuluyor, dolayısıyla camın konkav etkisi azalıyor = konveks etkisi artıyor.
2. Konveks dış yüzey daha bombeli üretiliyor
3. Ana camın içine ayrı bir cam eritilerek ekleniyor. Bu içten veya dıştan olabilir
İnternasyonal üretim yöntemlerine göre mineral bifokal gözlük camı üretimi
Mineral Gözlük camları için kullanılan materiyeller
Kron veya Crown camı B270
B 270 n= 1,525 Abbe v = 58,6 Yoğunluğu p = 2,55 g/cm3
Crown B 270 Standart beyaz camlar için kullanılmaktadır.
Avantajları;
- mekanik etkenlere çok dayanıklı
- yüzeyi çok sert
- renk ayırımı (dispersiyon) çok düşük
- yüzeyi iyi işlenebilir
- yoğunluğu düşük
Dezavantajları;
- indisi düşük
- sıcaklığı iyi yaymıyor ve hızlı buharlanıyor
- Kırılma ve parçalanma riski
High- Crown HC 45 ve HC 42
HC42 n= 1,604 v=41,7 p= 2,67 g/cm3
HC45 n= 1,604 v= 44,1 p= 2,67 g/cm3
Avantajları;
- Kenar ve orta kalınlıkları ince
- Renk dağılımı Crown cama göre daha kötü değil
- Crown cama göre yoğunluğu çok farklı değil
Yüksek indisli mineral camlar
BaSF 64 n= 1,706 v= 40,1 p= 2,99 g/cm3
BariumFlinf BaSF 64
Yüksek indisli mineral camlar özellikte yüksek miyop hastalar için avantajlıdır.
Avantajları;
- Bombesi azaltılmış, dolayısıyla daha ince camlar üretmek mümkün
- Yaklaşık %40 daha az hacim
- Yaklaşık %20 daha hafif
Dezavantajları;
- Yoğunluk daha yüksek
- Refleksiyon (yansıma) daha fazla
Lantal
Lantal n=1,8 v= 35,4 p= 3,62g/cm3
Lantal n=1,9 v= 30,4 p= 4,02 g/cm3
Lantal ismi aynı zamanda bir element ismidir
Avantajları;
- Yüksek miyop numaralar için çok ince cam üretilebilir
Dezavantajlar;
- Düşük Abbe değeri
- Çok yüksek yansıma oranı (Refleksiyon) , her yüzey için yaklaşık %8
Kaynak: Carl Zeiss Gözlük Camları www.zeiss.de/kompendium
Bohn Heiner, Gözlükçüler için Teknoloji; DOZ-Optik Dergisi