Bilgi için: Müyesser Altındağ
© Copyright 2009 Cem-Fa Optik
Fokometre Ölçüm Değeri ve Reçete Değeri
S´RG
f´RG
H'
H
F
_
S´RG
f´RG
H'
H
F
_
Kullanım Değerleri
(Reçete Değerleri)
Ölçüm Değerleri
Fokometre Ölçüm Değeri nedir?
Bir gözlük camının fokometrede referans noktasında S' ölçülen diyoptri değeridir.
Kişinin Kullanım değeri nedir?
Bir gözlük camının kullanımında referans noktasındaki diyoptri değeridir, yani gözlük yüzdeyken belirli bir kullanım mesafesindeki değerdir. Bu hesaplamaların amacı: Tespit edilen reçete değeri ile kullanım değerinin eşit olmasıdır.
Ölçüm ve Kullanım değeri neden farklıdır?
Bifokal- Trifokal ve Progresif camlarda yakın için fokometrede ölçüm değeri iki sebepten dolayı kullanım değerlerinden farklıdır: Birincisi göz muayenesinde kullanılan muayene ölçüm camları ile gözlük camlarının geometrik yapısı arasındaki fark, ikincisi de fokometrede ölçülen değer ve gerçek kullanım esnasındaki değer arasındaki fark.
Ölçülen Numaralar ile Kullanma Numaraları eşit değildir.
- Muayenede kullanılan ölçüm camları ve gözlük camlarının farklı geometrik yapısından
- Fokometrede ölçüm sırasında ışığın farklı kırılmasından dolayı, gözlük camının kullanım değerleri farklı çıkar
Özellikle Hangi Gözlük Camlarında Önemli:
- Tek Odaklı - Yakın Okuma Camları ( S´ + 3,5 dpt )
- Bifokal- ve Trifokal Camlar
- Progresif Camlar
- Prismatik Camlar
Muayene esnasında kullanılan camın ve gözlük camının geometrik yapısı farklıdır:
Muayenede kullanılan Cam
Gözlük camı
Refraksiyonda (göz muayenesinde) kullanılan gözlük camının merkez kalınlığı, daha sonra kullanılacak gözlük camının merkez kalınlığından farklıdır. Bu olay, farklı kırılma mesafelerine ve böylece farklı diyoprtik değerlerin oluşmasına yol açar.
Örnek:
40 cm’den bir ölçüm camı ile +5,00 dpt ile retinada net bir görüntü sağlanabilirken (Resim1) aynı numarada bir gözlük camı ile görüntü retinanın arkasında oluşur. Böylece gözlük camı numarası kullanıcı için yetersiz kalıyor (Resim2)
Presbiyop kullanıcı şimdi bu eksik derecede camı kullanabilmesi için iki farklı seçeneği var:
- Daha fazla akomodasyon gücünü kullanmak
- Okuma mesafesini arttırmak ( Resim3)
Her iki seçim de gözlük camı muayenesinde tespit edilen sonuç ile aynı değil. Bunun için gözlük camının diyoptrisi ayarlanması gerekir.
Yukarıdaki örnekte böylece aynı etkiyi elde edebilmek için +5,25 dpt bir camın kullanılması gerekiyor. (G12). Bu değer markalı Bifokal-Trifokal ve Progresif camlarında otomatik olarak hesaplanır ve camlar bu değerler ile sevk edilir.
Gözlük camı muayenesinde (refraksiyondaki) durum
Refraksiyonda kullanılan camdan bakıldığında (Örnek +5,00 dpt) istenilen mesafede net görüntü sağlanılabiliyor. Resim O’ retinada net görünüyor.
Resim:1
Kullanım değerini dikkate almadan iki durum
1. Gözlük camı (Örnek +5,00 dpt) istenilen mesafede net bir görüntü oluşturmuyor, O’ retinanın arkasında oluşuyor.
Resim:2
2.Gözlük kullanıcısı net görebilmek için okuma mesafesini uzatması gerekiyor (Örnek +5,00 dpt), böylece O’ retinada net görünüyor.
Resim:3
Kullanım değerini dikkate alarak gözlük camı ile oluşan durum
Kullanımda ve ölçümde ışığın kırılma
Bir gözlük camının diyoptrik gücü her zaman ışığın kırılma yönü ile ilintilidir. Özellikle Bifocal-trifocal ve Progresif Camlarında kullanımdaki ışık yönü ile ölçümdeki ışık yönü birbirinden çok farklıdır. Onun için fokometre ile ölçümde farklı bir numara ölçeriz, fakat kullanıcın gözünde farklı bir numara etkin olur.
Fokometre ölçümünde paralel ışık sayesinde ölçüm gerçekleşir ve ışınlar 90 derecelik bir açı ile gözlük camından çıkar. Kullanımda ışın yönü farklıdır: yakında bulunan bir objeden gelen ışınlar ıraksak (diverjan, ayrılan) ilerler. Yakın odak noktasında oluşan prizmatik etkiler merkez ışınların cama göre paralel olmamasını sağlıyor, böylece gözün önünde ki değer fokometre değerinden farklı oluyor.
Fokometrede ölçüm: ışık gözlük camına paralel olarak yansıyor
Kullanımdaki ışık yönü: Ana ışık yönü cama açılı bir şekilde yansıyor.
Açılı ışık yönü yüzünden, yakına bakarken ayrıca astigmatik yan etkiler de oluşur, bu yan etki de düzeltilmesi gerekir. Bu düzeltme tüm markalı Bifokal-Trifokal ve Progresif camlarında gerçekleşir.
Sipariş Numaraları = Reçete Değerleri + Düzeltme Değerleri
Düzeltme Değerlerinin Bağlı Olduğu noktalar:
- Açı Tepe Kırılma Noktası ve çalışma mesafesi
- Çapı
- İndeksi
- Yüzey Formu
Kullanım Değerleri = Reçete Değerleri - Tam Net Görüş
Kaynak: Carl Zeiss Vision Kompendium